Wprowadzenie: Jak definiujemy „dach świata”?
Pojęcie „najwyższe szczyty świata” dla większości ludzi automatycznie kojarzy się z Mount Everestem. Jednak z punktu widzenia geografii, geologii oraz alpinizmu, definicja wysokości może być rozpatrywana na kilka różnych sposobów. Tradycyjnie miarą jest wysokość bezwzględna, czyli n.p.m. (nad poziomem morza). Gdy jednak spojrzymy na potęgę natury przez pryzmat wysokości względnej (od podstawy do wierzchołka) lub odległości od środka Ziemi, klasyfikacja ta ulega fascynującemu przetasowaniu.
W niniejszej analizie przyjrzymy się bliżej tzw. Koronie Ziemi – najwyższym szczytom wszystkich siedmiu kontynentów – oraz zweryfikujemy twarde dane statystyczne, które definiują współczesny alpinizm wysokogórski.
Statystyki i geografia Korony Ziemi
Projekt „Seven Summits” (Korona Ziemi), zapoczątkowany w latach 80. XX wieku przez Richarda Bassa (a skorygowany w wersji Reinholda Messnera), zakłada zdobycie najwyższej góry na każdym z siedmiu kontynentów. Statystyki te pokazują ogromną różnorodność klimatyczną i techniczną naszej planety:
- Najwyższym szczytem Azji i całego globu pozostaje Mount Everest (8848 m n.p.m.).
- Najzimniejszym i najtrudniejszym logistycznie szczytem jest Masyw Vinsona na Antarktydzie.
- Najbardziej wyizolowaną górą pod względem położenia jest Puncak Jaya w Oceanii.
Tabela podsumowująca: Najwyższe szczyty Korony Ziemi (wersja Messnera)
| Szczyt | Kontynent | Pasmo górskie | Wysokość (m n.p.m.) | Rok pierwszego wejścia |
|---|---|---|---|---|
| Mount Everest | Azja | Himalaje | 8848 | 1953 |
| Aconcagua | Ameryka Południowa | Andy | 6961 | 1897 |
| Denali (Mount McKinley) | Ameryka Północna | Alaska | 6190 | 1913 |
| Kilimandżaro | Afryka | Góry Wschodnioafrykańskie | 5895 | 1889 |
| Elbrus | Europa | Kaukaz Wielki | 5642 | 1874 |
| Masyw Vinsona | Antarktyda | Góry Ellswortha | 4892 | 1966 |
| Puncak Jaya (Góra Carstensza) | Australia i Oceania | Góry Śnieżne | 4884 | 1962 |
Alternatywne spojrzenie na wysokość: Kto naprawdę jest „najwyższy”?
Analizując najwyższe punkty na Ziemi, naukowcy zwracają uwagę na anomalie wynikające z elipsoidalnego kształtu naszej planety (Ziemia jest spłaszczona na biegunach i wybrzuszona na równiku).
Chimborazo – najbliżej gwiazd
Choć Aconcagua jest najwyższym szczytem Ameryki Południowej, to leżący w Ekwadorze wulkan Chimborazo szczyci się mianem punktu na powierzchni Ziemi położonego najbliżej Słońca. Wynika to z faktu, że wulkan leży na wypukłości równikowej Ziemi. Mierząc od środka planety, Chimborazo przewyższa Mount Everest o ponad 2 kilometry!
Mauna Kea – potęga ukryta pod wodą
Jeśli zastosujemy miarę wysokości względnej (od podstawy góry do jej wierzchołka), absolutnym rekordzistą jest hawajski wulkan Mauna Kea. Jego podstawa spoczywa na dnie Oceanu Spokojnego, co oznacza, że całkowita wysokość góry wynosi ponad 10 210 metrów (z czego ponad 4207 m n.p.m. wystaje ponad poziom morza).
Podsumowanie
Klasyfikacja najwyższych szczytów świata zależy od przyjętej metodologii. Bez względu jednak na to, czy mierzymy wysokość w metrach nad poziomem morza, odległość od środka Ziemi czy bazujemy na wysokości względnej, najwyższe góry świata pozostają jednym z najbardziej fascynujących obiektów badań geograficznych i wyzwań dla ludzkiej wytrzymałości.